niedziela, 24 października 2010

Końskie. Figura kamienna św. Jana Nepomucena

Figura kamienna św. Jana Nepomucena w Końskich

Figura kamienna św. Jana Nepomucena w Końskich, tuż przed Czerwonym Mostem, po prawej stronie szosy do Stąporkowa, w pobliżu strumienia, stojąca na usypanym wzniesieniu i postumencie, zapewne z drugiej połowy XVIII w., ufundowana przez Małachowskich.

Figura kamienna św. Jana Nepomucena w Końskich

Brodaty święty z pochyloną głową i z biretem trzymanym w wyciągniętej prawej ręce kłania się Chrystusowi na krzyżu, podtrzymywanym ręką lewą. Odziany jest w sutannę, komżę i krótką pelerynę spiętą pod szyją. W części frontowej postumentu wykuty herb Nałęcz, z godłem, kartuszem rokokowym, koroną szlachecką i wstęgą orderu Orła Białego, wraz z orderem. Korona, na skutek błędu kamieniarza, zawiera 5 fleuronów, zamiast 3 fleuronów i 2 pereł. W części bocznej postumentu widoczne są otwory po tablicy inskrypcyjnej, podobno metalowej.

Figura kamienna św. Jana Nepomucena w Końskich. Od strony wschodniej postumentu widoczne są otwory po tablicy inskrypcyjnej, podobno metalowej

Wykuty herb Nałęcz, z godłem, kartuszem rokokowym koroną szlachecką i wstęgą orderu Orła Białego, wraz z orderem.
Niejaką analogię wykazuje figura św. Jana Nepomucena sprzed kościoła w Drzewicy. Tam święty w aureoli stoi na cokole z wykutym herbem Junosza i z inskrypcją fundatora. Figurę tę w 1788 r. wykonał zapewne mało znany rzeźbiarz Martinus Meir. Figura w Końskich może mieć związek z Janem Nepomucenem Małachowskim, 1764-1822, synem Mikołaja i wnukiem Jana, kanclerza wielkiego koronnego. Był referendarzem wielkim koronnym, posłem Sejmu Czteroletniego, marszałkiem nadwornym w Księstwie Warszawskim i senatorem w Królestwie Polskim. Order Orła Białego otrzyma w 1789 r., dwa lata po tym, jak podejmował w Końskich Wielkich króla Stanisława Augusta.

Krzysztof Dorcz


[Dodam jeszcze, że figura nie jest wpisana do rejestru zabytków, a znajduje się na posesji Marka Jaworskiego, ul. Partyzantów 60]