niedziela, 22 stycznia 2017

Franciszek Maria Lanci – wybitny włoski architekt w Fałkowie 1828


Akta stanu cywilnego parafii Fałków 1828.

Po przeczytaniu tekstu dotyczącego rzeźbiarza Pawła Lippiego, którego z Włoch sprowadził architekt Franciszek Maria Lanci, przypomniałem sobie, iż w swoich zbiorach posiadam akt ślubu tego wybitnego włoskiego artysty.

Ciekawostką jest, że uroczystość ślubna Franciszka Lanciego z Karoliną Kawską odbyła się Fałkowie. Wybranka Lanciego pochodziła z Krakowa, ale od jakiegoś czasu mieszkała w fałkowskim dworze pod opieką Hrabiów Ignacego i Ksawery Stadnickich. Nie wiemy dlaczego i kiedy Karolina przeprowadziła się i zamieszkała razem z ówczesnymi właścicielami Fałkowa. Na pewno pannę Kawską ze Stadnickimi łączył Kraków. Ignacy i Ksawera posiadali mieszkanie na krakowskim rynku. Natomiast okoliczności zapoznania się Franciszka i Karoliny są łatwiejsze do rozstrzygnięcia. Przyszli małżonkowie zapewne poznali się przez Małachowskich, na dworze których pracował Lanci. Anna ze Stadnickich Małachowska była siostrą Ignacego Stadnickiego. Są to jednak tylko moje subiektywne przypuszczenia bez żadnego potwierdzenia w źródłach.

Informację o tym, że jestem w posiadaniu aktu ślubu Franciszka Lanciego przekazałem p. Krzysztofowi Woźniakowi, który zasugerował abym się nią podzielił.
Konrad Mucha

niedziela, 15 stycznia 2017

Leśniczówka Bielawy. Wspomnienia Adama Tadeusza Dorcza

Adam T. Dorcz urodził się w 1921 r. w Łodzi. Do wybuchu II wojny światowej uczył się w Miejskiej Szkole Handlowej oraz w Szkole Rysunku i Malarstwa. W lipcu 1940 r. przedostał się przez „zieloną granicę” do Generalnej Guberni i zatrzymał w Odrzywole. Ponad dwa lata trudnił się handlem i rzemiosłem malarskim, wykonując m.in. dwujęzyczne szyldy i tablice informacyjne.

Odrzywół, 1 lipca 1942 r., 
rys. węglem Adam T. Dorcz (w zbiorach rodzinnych - pierwsza publikacja).

Pod koniec 1942 r. został zatrudniony jako robotnik leśny w Nadleśnictwie Brudzewice i Leśnictwie Bielawy. Niebawem zamieszkał w bielawskiej leśniczówce, przy rodzinie leśniczego Józefa Żulikowskiego. Tamże, awansując w pracy zawodowej, doczekał końca wojny. W 1947 r. ukończył Państwowe Gimnazjum Leśne w Margoninie, a w 1970 r. Wydział Leśny SGGW. Do przejścia na emeryturę w 1989 r. pracował m.in. jako leśniczy, nadleśniczy i inspektor obwodowy w Okręgowym Zarządzie Lasów Państwowych w Krakowie. Zmarł w 2010 r. w Myślenicach i spoczął na cmentarzu w Żywcu.

niedziela, 8 stycznia 2017

Rzeźby Mikołaja Szlifierza w Radomiu

Cóż za radość i zaskoczenie! W Radomiu jest też rzeźba Szlifierza; Najświętszego Serca Jezusowego – zmartwychwstałego Zbawiciela, który błogosławi ludziom prawą ręką ze śladem gwoździa, lewą zaś odsuwa szatę i wskazuje na swe przebite włócznią, gorejące i miłosierne serce. Znajduje się we frontowej ścianie północnej kruchty kościoła św. Katarzyny przy klasztorze oo. Bernardynów. 
Foto. Paweł Puton.

28 grudnia 2016 r. odkryłem „przez przypadek” w Radomiu dwie rzeźby Mikołaja Szlifierza (1873-1963). Postać tego interesującego rzeźbiarza zaintrygowała mnie już wiele miesięcy wcześniej – szczególnie po apelu p. Krzysztofa Woźniaka, poszukującego wszelkich informacji o nim oraz prośbie o sprawdzenie czy w Radomiu nie ma jakiejś rzeźby tego artysty. Naturalnym miejscem, gdzie podjąłem próbę weryfikacji „w terenie” był oczywiście stary radomski cmentarz przy ul. Limanowskiego. Wyrywkowa inwentaryzacja rzeźb zdobiących poszczególne pomniki nie przyniosła jednak żadnego rezultatu. Cmentarne pomniki w interesującego okresu wydają się być zupełnie zdominowane przez wyroby dwóch największych radomskich zakładów kamieniarskich: Franciszka Hebdzyńskiego oraz Piotra Leona Staniszewskiego; po jego śmierci tradycję zakładu kontynuował jego syn Józef. Cmentarz jest jednak duży – kto wie, czy jeszcze kiedyś nie trafię na niepozorną, mocno zatartą sygnaturę rzeźbiarza urodzonego w pobliżu Końskich...

piątek, 30 grudnia 2016

Paweł Filippi - sztukmistrz kamienny w Końskich 1831


Rejestr Osób zaślubionych w Parafii Końskie w roku 1831. 
Pod numerem 8 zapisano akt zaślubin.


Rejestr Osób zaślubionych w Parafii Końskie w roku 1831

W rejestrze w akcie zapisanym pod numerem 8 czytamy:
Kościeliska. Działo się w Końskich dnia dwudziestego czwartego stycznia b.r. [1831] o godzinie dziesiątej przed południem. Wiadomo czynimy iż w przytomności świadków Ur: Józefa Wojcidzkiego Wójta Gminy Końskie i Zenona Rudlickiego Pisarza Prowentu, obydwu pełnoletnich, w dniu dzisiejszym zostało zawarte małżeństwo między W: Pawłem Filippi kawalerem, sztukmistrzem kamiennym w Kościeliskach zamieszkałym, urodzonym we Włoszech w mieście Fano z Józefa i Franciszki z Wiennow, małżonków Filippich, tamże mieszkających, mających lat dwadzieścia i osm [osiem], a Panną Napoleoną córką Jakuba i Franciszki małżonków Wiczyńskich, w Kościeliskach urodzoną i tamże przy rodzicach zamieszkałą, mającą lat dwadzieścia i cztery. Małżeństwo to poprzedziły trzy zapowiedzi w dniach: siódmym, czternastym i dwudziestym pierwszym listopada [1830] w Parafii Konieckiej, jako też zezwolenie ustne rodziców przytomnych aktowi małżeństwa. Tamowanie małżeństwa nie zaszło. Małżonkowie nowi oświadczają, iż nie zawarli żadnej umowy przedślubnej. Akt ten stawiającym i świadkom był przeczytany i przez nich podpisany.

niedziela, 11 grudnia 2016

„Hubalowa Wigilia 2016” Jubileuszowe wigilijne spotkanie na Bielawach

Pogoda jak zwykle dopisała. Zapowiadało się deszczowo i śnieżnie. „Henio, jak mówią o majorze Henryku Dobrzańskim – Hubalu uczestnicy „Hubalowej Wigilii”, zadba, żeby podczas wigilii zaświeciło słońce” . I tak się stało.
22 czerwca 2007 roku, w 110 rocznicę urodzin majora Hubala, na leśnej polanie odsłonięty został pomnik upamiętniający pobyt w leśniczówce Bielawy żołnierzy majora Hubala. To właśnie tutaj w wigilię Bożego Narodzenia spotkali się podkomendni majora Hubala i zasiedli do wigilijnej wieczerzy.

Odsłonięcie pomnika na Bielawach 22 czerwca 2007 r. 
Zbiory JL.